Conditional Statements (Câu Lệnh Điều Kiện)

If…Else

Khái niệm

if...else là cấu trúc rẽ nhánh quen thuộc nhất — dùng để rẽ nhánh dựa trên biểu thức boolean (truthy/falsy). Bạn có thể xâu chuỗi else if để bao phủ nhiều điều kiện.

---

Cú pháp

if đơn giản

if (condition) {
  // chạy khi condition là truthy
}

if...else

if (condition) {
  // truthy
} else {
  // falsy
}

if...else if...else

if (condition1) {
  // condition1 đúng
} else if (condition2) {
  // condition2 đúng
} else {
  // tất cả sai
}

---

Ví dụ

const score = 84;

if (score >= 90) {
  console.log("A");
} else if (score >= 80) {
  console.log("B");      // ← "B" (84 >= 80)
} else if (score >= 70) {
  console.log("C");
} else {
  console.log("F");
}

---

Truthy / Falsy

6 giá trị falsy trong JS

JS đánh giá truthy/falsy khi dùng trong điều kiện:

Falsy	Mô tả
false	Boolean false
0, -0	Số 0
""	Chuỗi rỗng
null	Null
undefined	Undefined
NaN	Not a Number

Mọi thứ khác đều là truthy — kể cả [], {}, "0", "false".

---

Toán tử 3 ngôi (Ternary)

Dùng cho biểu thức đơn giản thay vì khối if...else:

const age = 17;
const canVote = age >= 18 ? "Yes" : "No";  // "No"

Không lồng quá sâu!

// ❌ Khó đọc
const result = a > b ? (c > d ? "A" : "B") : (e > f ? "C" : "D");

// ✅ Dùng if...else cho logic phức tạp

---

Short-circuit với &&, ||, ??

&& (AND)

Trả về giá trị falsy đầu tiên, hoặc giá trị cuối nếu tất cả truthy:

const user = { name: "An" };
user && console.log(user.name); // "An" — chỉ chạy nếu user tồn tại

0 && "hello";    // 0 (falsy đầu tiên)
1 && "hello";    // "hello" (tất cả truthy → giá trị cuối)

|| (OR)

Trả về giá trị truthy đầu tiên, hoặc giá trị cuối nếu tất cả falsy:

const name = input || "Guest";  // fallback nếu input là falsy

"" || "default";     // "default" ("" là falsy)
"hello" || "world";  // "hello" (truthy đầu tiên)

?? (Nullish)

Trả về vế phải chỉ khi vế trái là null hoặc undefined (không gộp 0, "", false):

const count = 0;
count || 10;   // 10 ← sai! (0 là falsy)
count ?? 10;   // 0  ← đúng! (0 không phải null/undefined)

null ?? "default";      // "default"
undefined ?? "default"; // "default"

---

Switch…Case

Khái niệm

switch chọn nhánh theo giá trị (so sánh ===). Hữu ích khi có nhiều case rời rạc cùng kiểm tra một biến.

---

Cú pháp

switch (expression) {
  case value1:
    // chạy khi expression === value1
    break;
  case value2:
    // chạy khi expression === value2
    break;
  default:
    // chạy nếu không khớp case nào
}

---

Ví dụ

Cơ bản

const role = "admin";

switch (role) {
  case "admin":
    console.log("Full access");
    break;
  case "editor":
    console.log("Edit access");
    break;
  case "viewer":
    console.log("Read only");
    break;
  default:
    console.log("Unknown role");
}

Nhóm nhiều case

Nhiều giá trị dùng chung một nhánh xử lý:

const code = 400;

switch (code) {
  case 400:
  case 404:
  case 422:
    console.log("Client error");
    break;
  case 500:
  case 502:
    console.log("Server error");
    break;
  default:
    console.log("OK");
}

Return trong hàm

Trong hàm, dùng return thay break cho gọn:

function getLabel(status) {
  switch (status) {
    case "active":   return "🟢 Active";
    case "pending":  return "🟡 Pending";
    case "inactive": return "🔴 Inactive";
    default:         return "❓ Unknown";
  }
}

---

Lưu ý quan trọng

Fall-through trap!

Quên break → code “rơi” xuống case tiếp theo (fall-through):

const x = 1;
switch (x) {
  case 1:
    console.log("One");
    // ← quên break!
  case 2:
    console.log("Two");   // ← cũng chạy!
    break;
}
// Output: "One", "Two" — ngoài ý muốn!

Quy tắc: luôn có break hoặc return cho mỗi case (trừ khi cố ý nhóm case).

---

Switch vs Object Lookup

switch

function getDiscount(tier) {
  switch (tier) {
    case "gold":     return 0.2;
    case "silver":   return 0.1;
    case "bronze":   return 0.05;
    default:         return 0;
  }
}

Object lookup (gọn hơn)

const discounts = {
  gold: 0.2,
  silver: 0.1,
  bronze: 0.05,
};

function getDiscount(tier) {
  return discounts[tier] ?? 0;
}

Khi nào dùng gì?

• if...else: điều kiện phức tạp, khoảng giá trị, logic boolean
• switch: nhiều case rời rạc cùng 1 biến, cần fall-through có chủ đích
• Ternary ? :: gán giá trị theo điều kiện đơn giản
• Object lookup: thay switch khi chỉ ánh xạ giá trị → giá trị
• ??: fallback chỉ cho null/undefined (không gộp 0, "")

---

Tóm tắt

Cấu trúc	Mô tả	Best Practice
if...else	Rẽ nhánh boolean	Ưu tiên guard clause (return sớm)
switch	Rẽ nhánh theo giá trị ===	Luôn break/return mỗi case
? :	Biểu thức điều kiện	Không lồng sâu > 1 tầng
&& / ||	Short-circuit	Dùng cho check nhanh / fallback
??	Nullish coalescing	Thay || khi 0/"" là giá trị hợp lệ