Expressions & Operators (Biểu Thức & Toán Tử)

Chương này giải thích về biểu thức (expressions) và toán tử (operators) trong JavaScript — nền tảng để xử lý mọi phép tính, điều kiện và logic trong ngôn ngữ này.

---

Nội dung

Assignment & Arithmetic Toán tử gán, số học và toán tử đơn (unary)

Comparison & Logical Toán tử so sánh, logic và điều kiện (ternary)

Bitwise & Misc Toán tử bitwise, comma, BigInt và string

---

Biểu thức (Expressions)

Biểu thức là bất kỳ đoạn mã nào trả về một giá trị. Giá trị đó có thể là số, chuỗi, boolean, object hoặc undefined.

Side effects

Biểu thức có tác dụng phụ — làm thay đổi giá trị trong bộ nhớ:

let x = 5;   // tạo biến và gán giá trị (tác dụng phụ)
x++;          // thay đổi giá trị x

Pure evaluate

Biểu thức chỉ tính toán — trả về giá trị mà không thay đổi gì:

2 + 3             // trả về 5
Math.max(10, 20)  // trả về 20

Quy tắc nhận biết

Nếu thứ gì có thể nằm bên phải dấu =, thì đó là một biểu thức.

let result = /* ← bất kỳ expression nào */;
let y = 2 + 3;          // ✅ expression
let z = Math.random();   // ✅ expression
let w = x > 0 ? 1 : -1; // ✅ expression

---

Phân loại toán tử

Theo chức năng

Nhóm	Toán tử	Mô tả
Gán	= += -= *= /= %= **=	Lưu giá trị vào biến
Số học	+ - * / % ** ++ --	Phép toán cơ bản
So sánh	== === != !== > < >= <=	Trả về true / false
Logic	&& || !	Kết hợp boolean
Điều kiện	? :	Ternary — rẽ nhánh inline
Bitwise	& | ^ ~ << >> >>>	Thao tác bit nhị phân
Chuỗi	+ +=	Nối chuỗi
BigInt	+ - * / % **	Số nguyên lớn (n)
Đặc biệt	, typeof delete void in instanceof	Các toán tử khác

Theo số toán hạng

Loại	Số toán hạng	Ví dụ
Unary (đơn)	1	!x, typeof x, ++x
Binary (nhị)	2	a + b, x === y
Ternary (tam)	3	a ? b : c

---

Thứ tự ưu tiên (Precedence)

Khi nhiều toán tử xuất hiện trong cùng biểu thức, JavaScript dùng thứ tự ưu tiên để quyết định thứ tự tính toán:

let x = 2 + 3 * 4;     // 14, không phải 20 → * ưu tiên hơn +
let y = (2 + 3) * 4;   // 20 → () buộc + chạy trước

Ưu tiên (cao → thấp)	Toán tử
1. Nhóm	()
2. Unary	! typeof ++ -- + -
3. Lũy thừa	**
4. Nhân / Chia	* / %
5. Cộng / Trừ	+ -
6. Dịch bit	<< >> >>>
7. So sánh	< > <= >= instanceof in
8. Bằng	== != === !==
9. Bitwise AND	&
10. Bitwise XOR	^
11. Bitwise OR	|
12. Logic AND	&&
13. Logic OR	||
14. Nullish	??
15. Ternary	? :
16. Gán	= += -= …
17. Comma	,

Mẹo thực tế

Đừng cố nhớ bảng — dùng ngoặc () để code rõ ràng hơn:

// ❌ Dựa vào precedence → khó đọc
let r = a && b || c && d;

// ✅ Dùng () → ý định rõ ràng
let r = (a && b) || (c && d);